Het interdisciplinaire onderzoeksproject Chronicling novelty. New knowledge in the Netherlands, 1500-1850 onderzoekt hoe nieuwe ideeën en kennis bij gewone mensen in de Lage Landen terechtkwamen, en of die daardoor positiever over innovatie gingen denken dan hun voorouders. Ons onderzoeksteam ontsluit voor dat doel 200 Nederlandstalige kronieken uit de periode 1500-1800. We doen dat behulp van vrijwilligers via de site Vele Handen

Wat is een kroniek?

Het is een handgeschreven tekst waarin de auteur niet alleen de geschiedenis van zijn stad of dorp beschrijft, maar memorabele zaken en gebeurtenissen in zijn eigen omgeving optekent om ze zo vast te leggen voor het nageslacht. Kroniekschrijvers beschreven alledaagse dingen, maar gebruikten ze in crisisjaren soms ook om over politiek, oorlog en oproer te schrijven. Kronieken hebben vaak een heel lokaal karakter. Daarom zijn ze ook leuk om te lezen voor liefhebbers van lokale geschiedenis. 

Hulp gevraagd

Met hulp van vrijwilligers willen we zoveel mogelijk kronieken digitaliseren. We verzamelen eerst afbeeldingen van kronieken die aan onze criteria voldoen; zo’n 20.000 stuks. Vervolgens zijn de vrijwilligers aan zet! Zij kiezen of zij een zestiende-eeuwse kroniek in moeilijk schrift of een negentiende-eeuwse kroniek in makkelijk te lezen schrift willen transcriberen en gaan vervolgens aan de slag. Zo wordt niet alleen bijgedragen aan de ontsluiting van ons ‘corpus’ (zo noemen we zo’n bronnenverzameling), maar wordt het ook mogelijk om modellen te trainen. Met die modellen kan het computer programma Transkribus de computer leren om de rest van de tekst automatisch te transcriberen. Bent u nieuwsgierig geworden naar het ontsluiten van vroegmoderne kronieken? Hier vindt u meer informatie over hoe u vrijwilliger kunt worden en ons kunt helpen.